नवी दिल्ली: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आपला पाच देशांचा ऐतिहासिक दौरा यशस्वीरित्या पूर्ण करून भारतात परतले आहेत. अमेरिका-इराणमधील युद्ध, जागतिक तेल संकट आणि बदलत्या आंतरराष्ट्रीय घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर पंतप्रधान मोदींचा हा परदेश दौरा भारतासाठी अत्यंत महत्त्वपूर्ण मानला जात आहे. या दौऱ्यात भारताने ऊर्जा सुरक्षा, तंत्रज्ञान आणि संरक्षणाशी संबंधित अनेक मोठे करार केले आहेत.
या ५ दिवसीय दौऱ्यादरम्यान पंतप्रधानांनी संयुक्त अरब अमिराती (UAE), नेदरलँड्स, स्वीडन, नॉर्वे आणि इटली या देशांना भेटी देऊन भारताचे आर्थिक आणि सामरिक संबंध अधिक दृढ केले.
१. संयुक्त अरब अमिराती (UAE): भारताची ऊर्जा सुरक्षा होणार मजबूत
जागतिक तेल संकटाचा सामना करण्यासाठी भारताने युएईसोबत अत्यंत महत्त्वाचे करार केले आहेत. भारताने एलपीजीचा (LPG) दीर्घकालीन पुरवठा सुनिश्चित करण्यासाठी आणि आपले सामरिक पेट्रोलियम साठे अधिक मजबूत करण्यासाठी पावले उचलली आहेत.
- कच्च्या तेलाची साठवणूक: ‘अबू धाबी नॅशनल ऑइल कंपनी’ला भारतातील आपली कच्च्या तेलाची साठवण क्षमता तब्बल ३० दशलक्ष बॅरलपर्यंत वाढवण्याची परवानगी देण्यात आली आहे.
- मोठी गुंतवणूक: युएईने भारतात ५ अब्ज अमेरिकी डॉलरच्या गुंतवणुकीचे मोठे आश्वासन दिले आहे.
२. नेदरलँड्स: संरक्षण आणि जल व्यवस्थापनावर १७ करार
भारत आणि नेदरलँड्स यांच्यात या दौऱ्यात सर्वाधिक १७ करारांवर स्वाक्षरी करण्यात आली. यामध्ये प्रामुख्याने संरक्षण सहकार्य, महत्त्वपूर्ण खनिजे आणि हरित हायड्रोजन उपक्रमांचा समावेश आहे.
पूर नियंत्रणाचा अभ्यास: पंतप्रधान मोदींनी नेदरलँड्समधील ‘अफस्लुइटडाइक’ भागाला भेट देऊन तेथील अत्याधुनिक पूर नियंत्रण आणि जल व्यवस्थापन प्रणालीची माहिती घेतली, ज्याचा उपयोग भारताला होऊ शकतो.
३. स्वीडन: सामरिक भागीदारीला नवे बळ
स्वीडन दौऱ्यात भारत आणि स्वीडनने आपल्या द्विपक्षीय संबंधांना ‘सामरिक भागीदारी’च्या पातळीवर नेले आहे. याशिवाय पंतप्रधान मोदींनी युरोपियन कमिशनच्या अध्यक्षा उर्सुला वॉन डेर लेयन यांच्यासोबत ‘युरोपियन राउंडटेबल फॉर इंडस्ट्री’ला संबोधित करत भारतीय उद्योगांसाठी नवीन कवाडे खुली केली.
४. नॉर्वे: ४३ वर्षांनंतर भारतीय पंतप्रधानांची ऐतिहासिक भेट
गेल्या ४३ वर्षांत नॉर्वेला भेट देणारे नरेंद्र मोदी हे पहिले भारतीय पंतप्रधान ठरले आहेत. ओस्लो येथे आयोजित तिसऱ्या भारत-नॉर्डिक शिखर परिषदेत त्यांनी भाग घेतला. येथे डेन्मार्क, नॉर्वे, फिनलँड, आइसलँड आणि स्वीडनच्या राष्ट्रप्रमुखांशी हरित तंत्रज्ञान (Green Technology) आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) यांसारख्या अत्याधुनिक क्षेत्रांतील सहकार्यावर सविस्तर चर्चा झाली.
५. इटली: २०२९ पर्यंत २० अब्ज युरोच्या व्यापाराचे उद्दिष्ट
इटलीच्या पंतप्रधान जॉर्जिया मेलोनी यांच्यासोबत झालेल्या उच्चस्तरीय चर्चेनंतर दोन्ही देशांमधील संबंधांना आता ‘विशेष सामरिक भागीदारी’चा दर्जा मिळाला आहे.
- व्यापार विस्तार: दोन्ही देशांनी २०२९ पर्यंत आपला द्विपक्षीय व्यापार २० अब्ज युरोपर्यंत वाढवण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे.
- इतर करार: कृषी, आर्थिक गुन्हेगारी प्रतिबंध आणि भारतीय आरोग्य कर्मचाऱ्यांचे इटलीतील स्थलांतर या विषयांवर करारांवर स्वाक्षरी करण्यात आली. तसेच ‘भारत-मध्य पूर्व-युरोप आर्थिक कॉरिडॉर’ (IMEC) सहकार्यालाही या भेटीत गती मिळाली.
थोडक्यात महत्त्वाचे मुद्दे (Quick Summary):
- दौऱ्यातील देश: संयुक्त अरब अमिराती, नेदरलँड्स, स्वीडन, नॉर्वे आणि इटली.
- मुख्य यश: युएईकडून ५ अब्ज डॉलरची गुंतवणूक, नेदरलँड्ससोबत १७ करार आणि इटलीसोबत २० अब्ज युरोच्या व्यापाराचे लक्ष्य.
- महत्त्व: जागतिक तेल संकटाच्या काळात भारताची ऊर्जा सुरक्षा (LPG आणि कच्च्या तेलाचा पुरवठा) सुनिश्चित करण्यात यश.
- ऐतिहासिक नोंद: ४३ वर्षांनंतर पहिल्यांदाच भारतीय पंतप्रधानांकडून नॉर्वेचा दौरा.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
15:03 21-05-2026
