रत्नागिरी जलसंकट निवारणासाठी लोकसहभागातून जलसंधारणाच्या कामांना प्रचंड वेग
रत्नागिरी:
रत्नागिरी जलसंकट टाळण्यासाठी आणि दुष्काळजन्य परिस्थितीवर मात करण्यासाठी रत्नागिरी जिल्ह्यात लोकसहभागातून जलसंधारणाचा मोठा उपक्रम हाती घेण्यात आला आहे. चालू वर्षात जून आणि जुलैचे महिने वगळता पावसाने ओढ दिल्यामुळे जिल्ह्यातील सहा तालुक्यांत अधिकृतपणे दुष्काळ जाहीर करण्यात आला आहे, तर उर्वरित तालुक्यांमध्येही तीव्र टंचाई सदृश परिस्थिती निर्माण झाली आहे. या गंभीर पार्श्वभूमीवर जिल्हा प्रशासन, कृषी विभाग, राजकीय नेते आणि स्थानिक गावकऱ्यांनी एकत्र येत संपूर्ण रत्नागिरी जिल्ह्यात आतापर्यंत तब्बल ६ हजार ५०१ बंधारे उभारले आहेत. विशेष म्हणजे, गेल्या पाच वर्षांच्या तुलनेत यंदा उभारण्यात आलेल्या बंधाऱ्यांची ही संख्या सर्वाधिक ठरली आहे.
जिल्ह्यातील एकूण ८४७ ग्रामपंचायतींना यंदा १२ हजार ७०५ बंधारे उभारण्याचे उद्दिष्ट जिल्हा प्रशासनाकडून देण्यात आले आहे. हे उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी कृषी विभाग आणि प्रशासनाने ठोस नियोजन आखले असून त्याला ग्रामीण भागातून मोठा प्रतिसाद मिळत आहे. १६ ऑक्टोबर रोजी संपूर्ण जिल्ह्यात एकाच दिवशी महामोहीम राबवून विक्रमी संख्येने बंधारे उभारण्यात आले. या एकाच दिवसाच्या सामूहिक प्रयत्नांमुळे बंधाऱ्यांच्या संख्येत मोठी वाढ झाली असून जलसंधारणाच्या कामांना कमालीची गती मिळाली आहे.
जिल्ह्यात उभारण्यात आलेल्या बंधाऱ्यांच्या रचनेत विविध प्रकारच्या पारंपरिक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला आहे. यामध्ये स्थानिक पातळीवर मिळणाऱ्या साहित्याचा आणि श्रमदानाचा मोठा वाटा आहे.
कच्चे बंधारे: २,५२५
विजय बंधारे: २,८०७
वनराई बंधारे: १,१७६
या सर्व कामांमध्ये विद्यार्थी, शासकीय कर्मचारी, अधिकारी, स्थानिक राजकीय नेते आणि गावकरी मोठ्या संख्येने श्रमदानातून सहभाग नोंदवत आहेत.
कोकणातील या नद्या आणि नाल्यांच्या शेवटच्या टप्प्यातील पाणी अडवल्यामुळे परिसरातील विहिरींच्या भूजल पातळीत टिकून राहण्यास मदत होणार आहे. उन्हाळ्याच्या दिवसांत जाणवणारी तीव्र पाणीटंचाई लांबवण्यासाठी हे बंधारे ग्रामीण भागातील नागरिकांसाठी मोठा आधार ठरणार आहेत. येत्या काळात जिल्ह्यात आणखी दोन वेळा सामूहिक जलसंधारणाची मोहीम राबवली गेल्यास, आतापर्यंतच्या इतिहासातील सर्वाधिक बंधारे उभारण्याचा विक्रम रत्नागिरी जिल्ह्याच्या नावावर नोंदवला जाईल.
"जिल्ह्यात पाऊस थांबल्यामुळे वनराई बंधारे बांधण्याच्या कामांना गती मिळाली आहे. आतापर्यंत ६ हजार ५०१ बंधारे उभारण्यात आले आहेत. येणाऱ्या काळात बंधारे उभारण्याचे काम आणखी वेगाने पूर्ण केले जाईल."
— महेश नाटेकर, कृषी सभापती, रत्नागिरी
