खेड: महाड चवदार तळे सत्याग्रह शताब्दीस समर्पित ‘विद्रोही सांस्कृतिक चळवळीच्या’ वतीने आयोजित पहिले कोकण विभागीय विद्रोही मराठी साहित्य संमेलन खेड येथे मोठ्या उत्साहात पार पडले. फुले-शाहू-आंबेडकर साहित्य नगरी (स्व. मीनाताई ठाकरे सांस्कृतिक केंद्र) येथे संपन्न झालेल्या या संमेलनाला कोकणासह राज्यभरातून साहित्यिक, विचारवंत आणि रसिकांचा उदंड प्रतिसाद लाभला.
संमेलनाचे उद्घाटन आणि वैचारिक यात्रा
संमेलनाची सुरुवात एका भव्य ‘सांस्कृतिक विचार यात्रेने’ झाली. एसटी स्टँड ते छत्रपती शिवाजी चौक, बाजारपेठ आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर पुतळा मार्गे ही यात्रा काढण्यात आली.
- उद्घाटन: सत्यशोधक विचारवंत आणि विद्रोही सांस्कृतिक चळवळीच्या राज्याध्यक्ष प्रा. प्रतिमा परदेशी यांच्या हस्ते संमेलनाचे उद्घाटन झाले.
- अध्यक्षपद: ज्येष्ठ आंबेडकरवादी साहित्यिक प्रा. आशालता कांबळे (मुंबई) यांनी संमेलनाचे अध्यक्षपद भूषवले.
- प्रमुख अतिथी: प्रा. अंजली आंबेडकर यांनी प्रमुख अतिथी म्हणून उपस्थितांना मार्गदर्शन केले.
ज. वि. पवार यांना ‘जीवनगौरव’ पुरस्कार
या सोहळ्यात प्रख्यात आंबेडकरवादी साहित्यिक आणि इतिहासकार ज. वि. पवार यांना त्यांच्या प्रदीर्घ योगदानाबद्दल प्रा. अंजली आंबेडकर यांच्या हस्ते ‘जीवनगौरव’ पुरस्कार देऊन सन्मानित करण्यात आले. श्रीकांत सकपाळ यांनी प्रास्ताविक केले, तर अॅड. सुदीप कांबळे यांनी विद्रोही भूमिका मांडली.
विविध सत्रांचा आढावा
संमेलनात दिवसभर विविध वैचारिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांची रेलचेल होती:
- परिसंवाद: ‘धर्म, संस्कृती, संविधान आणि मराठी साहित्य’ या विषयावर प्रा. डॉ. निळकंठ शेरे यांच्या अध्यक्षतेखाली परिसंवाद झाला. यामध्ये डॉ. शिवाजीराव गोपाळे, मुजफ्फर सय्यद, प्रा. डॉ. विजय मोहिते व प्रा. डॉ. सोमनाथ कदम यांनी आपले विचार मांडले.
- कवी संमेलन: दिशा पिंकी शेख, कल्पना मलये व देवानंद यादव यांच्या अध्यक्षतेखाली रंगलेल्या कवी संमेलनात ४० हून अधिक कवींनी समतावादी आणि विद्रोही कवितांचे सादरीकरण केले.
- सांस्कृतिक कार्यक्रम: शिवशाहीर विठोबा साळवी यांनी पोवाडा सादर केला, तर नवभारत हायस्कूलच्या विद्यार्थिनींनी ‘दैवत छत्रपती’ हे गीत सादर केले.
ठराव आणि समारोप
संध्याकाळच्या सत्रात विविध सामाजिक आणि राजकीय ठरावांचे वाचन करण्यात आले. अॅड. संदेश मोरे, अनिल घाडगे, राजेंद्र निकम, प्रशांत पावसकर आणि प्रियांका काशीद यांनी हे ठराव मांडले. अखेर काकासाहेब जोशी यांच्या हस्ते संमेलनाचा समारोप करण्यात आला.
संमेलन एका दृष्टिक्षेपात:
| घटक | तपशील |
| संमेलनाचे नाव | पहिले कोकण विभागीय विद्रोही मराठी साहित्य संमेलन |
| स्थळ | खेड, जि. रत्नागिरी |
| संमेलन अध्यक्षा | प्रा. आशालता कांबळे |
| विशेष सन्मान | ज. वि. पवार (जीवनगौरव पुरस्कार) |
| आयोजक | कोकण धम्मसंघ एज्युकेशन फाऊंडेशन, खेड |
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
15:44 31-03-2026
