रत्नागिरी, रायगड व सिंधुदुर्गात महाप्रकल्प
विशेष बातमीदार
मुबलक सूर्यप्रकाश, वेगवान सागरी वारे आणि अथांग सागरी मार्ग या कोकणाच्या नैसर्गिक वैशिष्ट्यांच्या बळावर कोकण किनारपट्टी आता राज्याच्या प्रगतीचा मुख्य कणा ठरणार आहे। केंद्र सरकारच्या ‘राष्ट्रीय ग्रीन हायड्रोजन मिशन’ आणि महाराष्ट्र राज्याच्या ‘हरित ऊर्जा धोरण २०२३’ च्या संयुक्त विद्यमाने कोकण परिसर ‘ग्रीन एनर्जी हब’ म्हणून विकसित होत आहे।
सुमारे ५० हजारांहून अधिक प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्ष रोजगारनिर्मिती
या हरित ऊर्जा प्रकल्पांमुळे कोकणात रोजगाराच्या अभूतपूर्व संधी उपलब्ध होणार आहेत:
- बांधकाम व उभारणी टप्पा: पुढील ३ ते ५ वर्षांच्या पायाभूत सुविधा व प्लांट उभारणी काळात इंजिनियर्स, वेल्डर्स, मेकॅनिक्स आणि चालकांसाठी २०,००० पेक्षा जास्त प्रत्यक्ष नोकऱ्या निर्माण होतील।
- प्रकल्प संचालन टप्पा: प्रकल्प प्रत्यक्ष सुरू झाल्यानंतर केमिकल व इलेक्ट्रिकल इंजिनियर्स, तंत्रज्ञ आणि मेंटेनन्स विभागातील सुमारे २,००० कर्मचाऱ्यांना स्थायी स्वरूपाचा रोजगार मिळेल।
- सर्व्हिस सेक्टर व अप्रत्यक्ष संधी: वाहतूक, केटरिंग आणि लॉजिस्टिक क्षेत्रात ३०,००० हून अधिक अप्रत्यक्ष रोजगाराचे नवे दालन खुले होईल।
तरुणांचे स्थलांतर थांबणार; आयटीआयमध्ये विशेष कोर्सेस
या महाप्रकल्पांमुळे कोकणातील तरुणांचे मुंबई-पुण्यासारख्या मोठ्या शहरांकडे होणारे स्थलांतर रोखण्यास मोठी मदत होणार आहे। स्थानिक तरुणांना या क्षेत्रात संधी मिळावी यासाठी औद्योगिक प्रशिक्षण संस्था (ITI) आणि तंत्रशिक्षण संस्थांमध्ये ग्रीन हायड्रोजनशी संबंधित विशेष तांत्रिक कोर्सेस सुरू केले जात आहेत। यामुळे तरुणांना स्वतःच्या जिल्ह्यातच रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होतील।
हरित ऊर्जा धोरण आणि गुंतवणुकीचे ध्येय
महाराष्ट्र सरकारने स्वीकृत केलेल्या हरित ऊर्जा धोरणांतर्गत कोकणात तब्बल २.७६ लाख कोटी रुपयांच्या गुंतवणुकीचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे। या एकूण गुंतवणुकीतून राज्यभरात सुमारे ६४,००० पेक्षा जास्त प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्ष रोजगाराच्या संधी निर्माण होणार आहेत। तसेच, २०३० पर्यंत दरवर्षी ५ लाख टन ग्रीन हायड्रोजन उत्पादनाचे धोरणात्मक उद्दिष्ट राज्याने निश्चित केले आहे।
कोकणातील प्रमुख प्रस्तावित प्रकल्प:
| जिल्हा | प्रस्तावित प्रकल्प | गुंतवणूक | विशेष वैशिष्ट्ये |
| रत्नागिरी | ग्रीन हायड्रोजन व अमोनिया प्लांट | ₹४०,००० कोटी | समुद्राच्या पाण्याचे शुद्धीकरण करून इलेक्ट्रोलिसिसद्वारे हायड्रोजन निर्मिती। |
| रायगड | ग्रीन हायड्रोजन पोर्ट हब (दिघी पोर्ट) | ₹२०,००० कोटी | सागरी वाहतुकीद्वारे आंतरराष्ट्रीय निर्यातीची थेट सोय। |
| सिंधुदुर्ग | सागरी वारे व सौर ऊर्जा प्रकल्प | ₹८,००० कोटी | नैसर्गिक स्रोतांपासून अक्षय ऊर्जा निर्मितीवर भर। |
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
15:03 24-08-2026
