दुष्काळग्रस्त यादीतून कोकणातील तालुके वगळल्याने शेतकरी आक्रमक: पहिल्या ट्रिगरमध्ये बसूनही ५ हजार रुपयांच्या तातडीच्या मदतीपासून बळीराजा वंचित
चिपळूण:
दुष्काळी परिस्थितीचे सर्व निकष पूर्ण होत असतानाही रत्नागिरी जिल्ह्यातील चिपळूण, गुहागर आणि दापोली या तीन महत्त्वाच्या तालुक्यांना दुष्काळग्रस्तांच्या यादीतून वगळण्यात आल्यामुळे कोकणातील शेतकऱ्यांवर मोठा अन्याय झाला आहे. पहिल्या ट्रिगरच्या निकषांत बसत असतानाही या तालुक्यांना दुष्काळी मदतीपासून जाणीवपूर्वक दूर ठेवण्यात आल्याने शेतकऱ्यांना मिळणारी ५ हजार रुपयांची तातडीची मदतही मिळणार नसल्याची तीव्र खंत शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाचे आमदार भास्कर जाधव यांनी व्यक्त केली. "देवेंद्र फडणवीस सरकारचा कोकणावर इतका राग का?" असा थेट सवाल करत त्यांनी शासनाच्या या पक्षपाती निर्णयावर जोरदार टीका केली आहे.
अहवालाशिवाय तालुके घोषित, मग कोकणावरच वेगळे निकष का?
राज्य शासनाने पहिल्या टप्प्यात २६५ तालुके आणि त्यानंतर दुसऱ्या टप्प्यात आणखी ४० तालुके दुष्काळग्रस्त म्हणून घोषित केले. ही घोषणा करताना कृषी खात्याकडून कोणतीही सखोल अहवालप्रक्रिया न राबवता तालुके घोषित करण्यात आले होते, असा दावा भास्कर जाधव यांनी केला. असे असताना मग चिपळूण, गुहागर आणि दापोली या तीन तालुक्यांच्या बाबतीतच वेगळे व कडक निकष का लावले जात आहेत, असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला. यासंदर्भात विभागीय आयुक्तांकडून माहिती घेतली असता, या तिन्ही तालुक्यांतील सद्यस्थिती आणि दुष्काळी निकष पाहता त्यांना यादीतून वगळणे पूर्णपणे अन्यायकारक असल्याचे स्पष्ट होत असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
१४,५५६ हेक्टरवरील भातशेती धोक्यात; पावसाचा २१ दिवसांचा खंड
रत्नागिरी जिल्ह्यातील या तीन तालुक्यांमध्ये भातशेतीचे विशाल क्षेत्र आहे.* उपलब्ध शासकीय आकडेवारीनुसार:*
चिपळूण: ७,४३७ हेक्टर भातलागवड क्षेत्र
गुहागर: २,६९९ हेक्टर भातलागवड क्षेत्र
दापोली: ४,४२० हेक्टर भातलागवड क्षेत्र
एकूण क्षेत्र: तिन्ही तालुक्यांतील एकूण १४,५५६ हेक्टर क्षेत्रावर भाताची लागवड झाली आहे.
जून ते सप्टेंबर २०२६ या कालावधीत चिपळूण आणि गुहागरमध्ये सरासरीच्या तुलनेत सुमारे ८० टक्के पाऊस झाला असला, तरी पिकासाठी अत्यंत महत्त्वाच्या असलेल्या सप्टेंबर महिन्यात पावसाचे प्रमाण प्रचंड घटले. सप्टेंबरमध्ये चिपळूणमध्ये सरासरीच्या अवघा ५४ टक्के, तर गुहागरमध्ये केवळ ४८ टक्के पाऊस झाला. शिवाय, ८ ते २८ सप्टेंबर २०२६ दरम्यान सलग २१ दिवसांचा पावसाचा मोठा खंड पडल्याने भातपिकाच्या दाणे भरण्याच्या टप्प्यात रोपे पिवळी पडणे, पीक करपणे आणि उत्पादन घटणे अशा गंभीर समस्या निर्माण झाल्या आहेत.
कृषी अधिकाऱ्यांची शिफारस धुडकावली; ५ हजारांच्या मदतीची प्रतीक्षा
या भीषण परिस्थितीची दखल घेऊन जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी शिवकुमार सदाफुले यांनी चिपळूण, गुहागर आणि दापोली या तिन्ही तालुक्यांचा दुष्काळी यादीत तातडीने समावेश करण्याची शिफारस कृषी आयुक्तांकडे केली होती. मात्र, शासनाच्या अंतिम निर्णयातून या तालुक्यांना बाहेरच ठेवण्यात आले. त्यामुळे नैसर्गिक संकटात सापडलेल्या शेतकऱ्यांना ५ हजार रुपयांची तातडीची मदत मिळणेही कठीण झाले आहे. कृषी विभागाच्या शिफारशीचा विचार करून या तिन्ही तालुक्यांचा तातडीने दुष्काळग्रस्त यादीत समावेश करावा, अशी मागणी आता जोर धरू लागली असून शासन यावर काय निर्णय घेणार, याकडे संपूर्ण कोकणाचे लक्ष लागले आहे.
