रत्नागिरी : कोकण रेल्वे मार्गावर धावणारी अतिजलद (सुपरफास्ट) रेल्वेगाडी आपल्या नावाला साजेसा वेग दाखवत नसूनही प्रवाशांकडून तिकीट दरात अतिजलद अधिभार आकारला जात आहे. रेल्वे मंडळाच्या नियमांनुसार, अतिजलद रेल्वेगाडीचा सरासरी वेग दोन्ही दिशांना किमान ५५ किमी प्रतितास असावा लागतो. मात्र, प्रत्यक्षात या मार्गावरील काही रेल्वेगाड्या या निकषाला अपात्र ठरत असूनही प्रवाशांची आर्थिक लूट सुरू आहे. यामुळे रेल्वे प्रशासनाच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
नियम आणि वास्तव यातील तफावत
रेल्वे मंडळाच्या २००६ मधील १०५ व्या निर्णयानुसार आणि रेल्वे मंत्रालयाच्या सूचनांनुसार, अतिजलद रेल्वेगाडीचा दर्जा मिळवण्यासाठी तिचा सरासरी वेग ५५ किमी प्रतितास किंवा त्यापेक्षा अधिक असणे बंधनकारक आहे. या नियमांचे पालन न करता गाडी क्रमांक ०६०९७/०६०९८ इरोड-बाडमेर-इरोड साप्ताहिक अतिजलद विशेष रेल्वेगाडीवर अधिभार आकारला जात आहे. ही गाडी २,३५० किमी अंतर कापते, पण तिचा सरासरी वेग निकषापेक्षा खूपच कमी आहे.
गाडी क्रमांक ०६०९७ (इरोड जंक्शन ते बाडमेर): २,३५० किमी अंतर ४६ तास १० मिनिटांत पूर्ण करते. सरासरी वेग – ५१ किमी प्रतितास.
गाडी क्रमांक ०६०९८ (बाडमेर ते इरोड जंक्शन): २,३५० किमी अंतर ४५ तास २५ मिनिटांत पूर्ण करते. सरासरी वेग – ५२ किमी प्रतितास.
दोन्ही दिशांना ही गाडी ५५ किमी प्रतितास या निकषाला अपात्र ठरते. तरीही प्रवाशांना अतिजलद अधिभार भरावा लागत आहे.
किती आहे अधिभार?
प्रवाशांना वेगवेगळ्या डब्यांसाठी खालीलप्रमाणे अतिजलद अधिभार आकारला जातो:
एक्झिक्युटिव्ह वातानुकूलित, विस्टाडोम, प्रथम श्रेणी वातानुकूलित: ७५ रुपये वातानुकूलित द्वितीय श्रेणी, तृतीय श्रेणी, चेअर कार: ४५ रुपये द्वितीय श्रेणी: १५ रुपये
हा अधिभार आकारून रेल्वे प्रशासन प्रवाशांच्या खिशाला कात्री लावत आहे. विशेषतः गाडी क्रमांक ०६०९७/०६०९८ या साप्ताहिक रेल्वेगाडीला अतिजलद म्हणून घोषित करूनही ती धीम्या वेगाने धावत असल्याने प्रवाशांमध्ये नाराजी पसरली आहे.
प्रवासी समितीचा आक्षेप
कोकण रेल्वे समितीचे अक्षय महापदी यांनी याबाबत तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे. ते म्हणाले, “अतिजलद निकषांची पूर्तता न करणाऱ्या रेल्वेगाड्यांकडून अधिभार आकारणे म्हणजे प्रवाशांची सरळ सरळ लूट आहे. रेल्वे प्रशासनाने हा अतिरिक्त शुल्क आकारणे तात्काळ बंद करावे.” त्यांनी रेल्वे मंडळाच्या नियमांचे काटेकोर पालन करण्याची मागणी केली आहे.
प्रवाशांचा संताप
कोकण रेल्वे मार्गावरून प्रवास करणारे अनेक प्रवासी या प्रकारामुळे संतप्त झाले आहेत. अतिजलद सुविधांचा लाभ न मिळता केवळ नावापुरता अधिभार आकारला जाणे अन्यायकारक असल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे. या प्रकरणी रेल्वे प्रशासन काय पावले उचलते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
कोकण रेल्वे मार्गावरील अतिजलद रेल्वेगाड्यांचा धीमा वेग आणि त्यावर आकारला जाणारा अधिभार यामुळे प्रवाशांमध्ये असंतोष वाढत आहे. रेल्वे प्रशासनाने याबाबत तात्काळ दखल घेऊन पारदर्शकता आणणे गरजेचे आहे.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
10:00 AM 10/Apr/2025
