रत्नागिरी जिल्हा मध्यवर्ती बँक देशात अव्वल; सहकारी संस्थांना ३०% लाभांश देणारी पहिली बँक! डॉ. तानाजीराव चोरगे यांनी मांडला लेखाजोखा

रत्नागिरी : एकेकाळी आर्थिक अडचणीत सापडलेली आणि डबाघाईला आलेली ‘रत्नागिरी जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँक’ आज राज्याच्या सहकार क्षेत्रात दुसऱ्या क्रमांकाची शक्तिशाली बँक म्हणून नावारूपाला आली आहे. बँकेचे अध्यक्ष आणि कृषिभूषण डॉ. तानाजीराव चोरगे यांच्या नेतृत्वाखाली बँकेने गेल्या १८-१९ वर्षांत कात टाकली असून, आज ही बँक देशातील सर्वाधिक लाभांश देणारी बँक ठरली आहे. रत्नागिरी येथे आयोजित पत्रकार परिषदेत डॉ. चोरगे यांनी बँकेच्या दैदिप्यमान प्रगतीचा लेखाजोखा मांडला.

तोट्यातून भरघोस नफ्याकडे: एक प्रेरणादायी प्रवास

२००७ मध्ये जेव्हा डॉ. तानाजीराव चोरगे यांनी बँकेची सूत्रे हाती घेतली, तेव्हा बँकेची स्थिती अत्यंत नाजूक होती. संचित तोटा ₹९.१४ कोटी होता आणि एनपीए (NPA) १९.८३% पर्यंत पोहोचला होता. नाबार्ड आणि आरबीआयने कर्ज वितरणावर मर्यादा आणल्या होत्या. मात्र, गेल्या काही वर्षात राबवलेल्या शिस्तबद्ध नियोजनामुळे आज बँक सलग १८ वर्षांपासून नफ्यात असून, मागील १५ वर्षांपासून सातत्याने ‘अ’ ऑडिट वर्ग मिळवत आहे.

बँकेची ठळक वैशिष्ट्ये आणि आर्थिक प्रगती:

• देशातील पहिली बँक: सहकारी संस्थांना ३०% लाभांश देणारी रत्नागिरी जिल्हा मध्यवर्ती बँक ही देशातील पहिली बँक ठरली आहे.
• विस्तृत जाळे: जिल्ह्याच्या ९ तालुक्यांमध्ये ७५ शाखा, १ विस्तार कक्ष आणि ७६ पैकी २६ स्वमालकीच्या इमारतींमधून बँक कार्यरत आहे.
• डिजिटल क्रांती: बँकेने कोअर बँकिंगसह UPI, IMPS, QR Code, Mobile Banking आणि ३ मोबाईल ATM व्हॅन यांसारख्या अत्याधुनिक सेवा तळागाळातील शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवल्या आहेत.
• पुरस्कारांची मोहर: बँकेला आतापर्यंत २० हून अधिक पुरस्कार मिळाले असून, सन २०२५-२६ चा ‘बेस्ट बँक ऑफ द इयर’ हा बहुमानही प्राप्त झाला आहे.

शेतकरी आणि संस्थांसाठी विशेष योजना

बँकेने केवळ बँकिंग सेवाच दिली नाही, तर सामाजिक आणि सहकार बांधिलकीही जपली आहे: १. प्रशिक्षण: मांडकी-पालवण येथील संस्थेमार्फत विकास संस्थांच्या पदाधिकारी आणि सचिवांना निवासी प्रशिक्षण दिले जाते. २. आर्थिक मदत: नैसर्गिक आपत्ती (निसर्ग चक्रीवादळ, महापूर) ग्रस्त शेतकरी आणि उद्योजकांना ५% दराने कर्जपुरवठा करण्यात आला. ३. संस्था सबलीकरण: अनिष्ट तफावतीत असलेल्या संस्थांना आर्थिक सहाय्य देऊन त्यांना मुख्य प्रवाहात आणले.

सामाजिक बांधिलकी: शाळांना १०० संगणक

बँकेने सामाजिक उत्तरदायित्वाचे भान ठेवत जिल्हा परिषदेच्या प्राथमिक शाळांना १०० संगणक संच सुपुर्द केले आहेत. तसेच ३० शाळांना सोलर युनिट संच देण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णयही घेतला आहे. क्रीडा स्पर्धा, शेतकरी मेळावे आणि मुलींच्या आश्रमांनाही बँकेच्या आकस्मिक निधीतून मदत केली जाते.

भविष्यातील वाटचाल

“बँकेचे ग्राहक, ठेवीदार आणि भागधारक यांचा संचालक मंडळावर असलेला अढळ विश्वास हीच आमची खरी ताकद आहे,” असे प्रतिपादन डॉ. तानाजीराव चोरगे यांनी यावेळी केले. या पत्रकार परिषदेला बँकेचे संचालक मंडळ आणि अधिकारी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.