देवरुख: कोकणातील निसर्गसौंदर्य आणि वनसंपदा ही राज्याची ओळख आहे. मात्र, अलीकडच्या काळात वाढत्या जंगलतोडीमुळे निसर्गाचा समतोल बिघडत चालला आहे. यावर केवळ चर्चा न करता कृतीचा मार्ग स्वीकारत देवरुखमधील दोन दिग्गज कृषी तज्ज्ञांनी २५ एकर जमिनीवर प्रायोगिक तत्त्वावर जंगल तयार करण्याचा संकल्प केला आहे.
कोण आहेत हे पर्यावरणप्रेमी?
या उपक्रमाचे नेतृत्व सेवानिवृत्त कृषी अधिकारी हेमंत तांबे आणि प्रगतशील शेतीतज्ज्ञ मदन मोडक करत आहेत.
- हेमंत तांबे: हे स्वतः कृषी अधिकारी म्हणून सेवानिवृत्त झाले असून त्यांची स्वतःची रोपवाटिका (नर्सरी) आहे. या नर्सरीच्या माध्यमातून त्यांनी आजवर अनेक रस्त्यांच्या दुतर्फा आणि ग्रामपंचायत स्तरावर वृक्षारोपण केले आहे. विशेष म्हणजे, ते गरीब शेतकऱ्यांना मोफत काजू कलमे देखील वाटप करतात.
- मदन मोडक: शेती क्षेत्रातील प्रदीर्घ अनुभव असलेले श्री. मोडक यांनी यापूर्वी इंधन निर्मितीसाठी आवश्यक असलेल्या **’जेट्रोफा’**ची मोठ्या प्रमाणावर लागवड करून यशस्वी प्रयोग केले आहेत.
२५ एकरमधील ‘प्रायोगिक जंगल’ संकल्पना
कोकणात होणारी बेसुमार जंगलतोड आणि त्या बदल्यात न होणारे नवीन वृक्षारोपण ही गंभीर समस्या बनली आहे. हे ओळखून या दोन्ही तज्ज्ञांनी २५ एकर जमिनीवर वृक्षारोपणाचा विडा उचलला आहे. हे केवळ वृक्षारोपण नसून, एक नैसर्गिक परिसंस्था (Ecosystem) उभी करण्याचा हा प्रायोगिक प्रयत्न आहे.
लोकसहभागातून कार्याला गती
या सामाजिक कार्याची दखल घेत समाजातील विविध स्तरांतून मदतीचा ओघ सुरू झाला आहे.
- वृषाली देव यांची मदत: या प्रकल्पाला प्रोत्साहन म्हणून वृषाली देव यांनी स्वतःहून पुढे येत १० हजार रुपयांची मदत दिली आहे.
- खड्डे खोदण्याचे काम सुरू: या निधीचा विनियोग वृक्षारोपणासाठी लागणारे खड्डे खोदण्यासाठी केला जात आहे. खड्डे मारण्याचे काम करणारे मुकादम रामु यांच्याकडे ही रक्कम नुकतीच सुपूर्द करण्यात आली.
काळाची गरज: वृक्षारोपण
कोकणातील नष्ट होत चाललेले जंगल वाचवण्यासाठी अशा उपक्रमांची नितांत गरज आहे. तांबे आणि मोडक या जोडीने सुरू केलेला हा उपक्रम केवळ देवरुखसाठीच नव्हे, तर संपूर्ण महाराष्ट्रासाठी प्रेरणादायी ठरणार आहे.
“केवळ झाडे लावणे महत्त्वाचे नाही, तर ती जगवून त्यांचे जंगलात रूपांतर करणे ही काळाची गरज आहे.” – हाच संदेश या उपक्रमातून दिला जात आहे.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
15:57 11-04-2026
