नवी दिल्ली, दि. १ जून : देशभरातील हॉटेल, ढाबे, रेस्टॉरंट आणि लघुउद्योजकांना मोठा आर्थिक झटका देत सार्वजनिक क्षेत्रातील तेल कंपन्यांनी व्यावसायिक गॅस सिलिंडरच्या दरात पुन्हा एकदा वाढ केली आहे. जून महिन्याच्या पहिल्याच दिवशी १९ किलोच्या व्यावसायिक एलपीजी सिलिंडरच्या दरात ४२ रुपयांची वाढ करण्यात आली आहे. विशेष म्हणजे गेल्या पाच महिन्यांत सातव्यांदा झालेल्या या वाढीमुळे व्यावसायिक सिलिंडरचे दर जवळपास दुप्पट झाले असून अनेक शहरांमध्ये ते ३,१०० रुपयांच्या पुढे पोहोचले आहेत.
पाच महिन्यांत दरवाढीचा विक्रम
२०२६ च्या सुरुवातीला दिल्लीमध्ये १९ किलोच्या व्यावसायिक सिलिंडरची किंमत १,६९१.५० रुपये होती. मात्र सातत्याने झालेल्या वाढीनंतर आता हा दर ३,११३.५० रुपये इतका झाला आहे. म्हणजेच अवघ्या पाच महिन्यांत सिलिंडरची किंमत जवळपास दुप्पट झाली आहे.
ऊर्जा क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, जागतिक बाजारातील कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती आणि मध्यपूर्वेतील भू-राजकीय तणाव यामुळे इंधन क्षेत्रावर दबाव वाढला आहे. त्याचा थेट परिणाम एलपीजीच्या दरांवर होताना दिसत आहे.
प्रमुख शहरांतील नवीन दर
व्यावसायिक एलपीजी सिलिंडरच्या दरात झालेल्या वाढीनंतर विविध महानगरांमधील दर पुढीलप्रमाणे झाले आहेत:
- कोलकाता : ₹३,२५५.५० (₹५३.५० वाढ)
- चेन्नई : ₹३,२८३ (₹४६ वाढ)
- मुंबई : ₹३,०६७.५० (₹४३.५० वाढ)
- दिल्ली : ₹३,११३.५० (₹४२ वाढ)
या वाढीमुळे देशभरातील व्यावसायिक वापरकर्त्यांमध्ये चिंता व्यक्त केली जात आहे.
हॉटेल आणि ढाबा व्यवसायावर मोठा परिणाम
व्यावसायिक सिलिंडरचा सर्वाधिक वापर हॉटेल, रेस्टॉरंट, ढाबे, कॅटरिंग व्यवसाय आणि मिठाई उत्पादकांकडून केला जातो. त्यामुळे या दरवाढीचा परिणाम थेट खाद्यपदार्थांच्या किमतींवर होण्याची शक्यता वर्तविली जात आहे.
उद्योग क्षेत्रातील जाणकारांच्या मते,
- हॉटेलमधील जेवण महाग होऊ शकते
- मिठाई आणि बेकरी पदार्थांच्या किंमती वाढू शकतात
- छोट्या खाद्यव्यवसायांचे खर्च वाढणार
- ग्राहकांना महागाईचा अतिरिक्त फटका बसणार
पाच किलोचा सिलिंडरही महागला
केवळ व्यावसायिक सिलिंडरच नव्हे तर ५ किलो वजनाच्या एलपीजी सिलिंडरच्या दरातही ११ रुपयांची वाढ करण्यात आली आहे.
हा सिलिंडर प्रामुख्याने:
- स्थलांतरित कामगार
- विद्यार्थी
- छोटे व्यावसायिक
- अल्प उत्पन्न गटातील कुटुंबे
यांच्याकडून वापरला जातो. त्यामुळे या वर्गाच्या मासिक खर्चातही वाढ होणार आहे.
घरगुती सिलिंडर मात्र ‘जैसे थे’
दरम्यान, सामान्य नागरिकांना काहीसा दिलासा देणारी बाब म्हणजे घरगुती वापराच्या १४.२ किलोच्या एलपीजी सिलिंडरच्या दरात कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही.
तेल कंपन्यांनी घरगुती गॅस सिलिंडरचे दर सध्या स्थिर ठेवले आहेत.
पेट्रोल, डिझेल आणि एटीएफवरील निर्यात शुल्कात कपात
एकीकडे एलपीजी दरवाढ होत असताना केंद्र सरकारने पेट्रोल, डिझेल आणि विमान इंधन (ATF) निर्यातीवरील शुल्कात कपात करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
नवीन निर्यात शुल्क
- पेट्रोल : ₹१.५० प्रति लिटर
- डिझेल : ₹१३.५० प्रति लिटर
- एटीएफ (विमान इंधन) : ₹९.५० प्रति लिटर
सरकारच्या या निर्णयामुळे निर्यात क्षेत्राला काही प्रमाणात दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.
वाढती महागाई आणि सर्वसामान्यांची चिंता
गॅस, इंधन आणि जीवनावश्यक वस्तूंच्या सातत्याने वाढणाऱ्या किमतींमुळे सर्वसामान्य नागरिकांसह व्यापारी वर्गही चिंतेत आहे. व्यावसायिक गॅस सिलिंडरच्या दरात झालेली ही मोठी वाढ आगामी काळात खाद्यपदार्थांच्या किमतींमध्ये वाढ घडवून आणू शकते, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.
