बनावट ओळखपत्रांना चाप बसणार; महिला, विद्यार्थी, ज्येष्ठ नागरिकांसह ३५ घटकांतील प्रवाशांना कार्ड घेणे सक्तीचे
भंडारा: ST bus NCMC card च्या नियमांबाबत राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाने (एसटी) एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि मोठा बदल केला आहे. एसटी बसमधून सवलतीच्या दरात प्रवास करणाऱ्या सर्व श्रेणींतील प्रवाशांसाठी आता ‘नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड’ (NCMC) बंधनकारक करण्यात येणार आहे. आगामी १ ऑगस्ट २०२६ पासून हा नियम संपूर्ण राज्यभरात लागू केला जाणार असून, सवलतधारक प्रवाशांनी वेळेत हे कार्ड न काढल्यास त्यांना प्रवासादरम्यान पूर्ण तिकीट भाडे मोजावे लागणार आहे.
कशामुळे घेतला निर्णय?
एसटी प्रवासात सवलतीचा लाभ घेण्यासाठी काही प्रवाशांकडून बनावट ओळखपत्रांचा वापर केला जात असल्याच्या तक्रारी समोर येत होत्या. या प्रकारच्या गैरप्रकारांना पूर्णपणे चाप लावणे आणि तिकीट वितरणात पारदर्शकता आणणे हा या निर्णयामागील मुख्य उद्देश आहे. याशिवाय, डिजिटल पेमेंटला चालना देणे आणि बसमध्ये वाहक (कंडक्टर) व प्रवाशांमधील सुट्या पैशांवरून होणारे वाद मिटवणे यामुळे शक्य होणार आहे.
विविध श्रेणींसाठी वेगवेगळे नियम
सध्या एसटी महामंडळामार्फत महिला, विद्यार्थी, दिव्यांग, ज्येष्ठ नागरिक, स्वातंत्र्यसैनिक, पत्रकार आणि खेळाडूंसह तब्बल ३५ वेगवेगळ्या श्रेणींतील प्रवाशांना ३३ टक्क्यांपासून ते १०० टक्क्यांपर्यंत प्रवास भाड्यात सवलत दिली जाते. आता या सर्व ३५ घटकांना कार्ड घेणे सक्तीचे आहे. सवलतीच्या स्वरूपानुसार विविध श्रेणींसाठी वेगवेगळे नियम आणि कागदपत्रे निश्चित करण्यात आली आहेत. यामध्ये शालेय व महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांसाठी शैक्षणिक वर्षापुरती मर्यादा असेल, तर ज्येष्ठ नागरिक किंवा दिव्यांगांसाठी त्यांच्या प्रमाणपत्राच्या वैधतेनुसार कार्डची मुदत निश्चित केली जाईल.
‘एनसीएमसी’ स्मार्ट कार्ड म्हणजे काय?
‘नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड’ (NCMC) हे केंद्र सरकारच्या ‘वन नेशन, वन कार्ड’ या महत्त्वाकांक्षी योजनेचा एक भाग आहे. हे एक आंतर-संचालित (Inter-operable) स्मार्ट कार्ड आहे. या कार्डचा मुख्य फायदा म्हणजे प्रवाशांना केवळ एसटीच नाही, तर देशातील मेट्रो, लोकल ट्रेन आणि इतर सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेमध्येही याद्वारे डिजिटल तिकीट काढता येते. एसटी महामंडळ आता आपल्या संपूर्ण तिकीट प्रणालीचे डिजिटायझेशन करत आहे.
कार्ड कुठे आणि कसे काढावे?
हे स्मार्ट कार्ड मिळवण्यासाठी प्रवाशांनी आपल्या जवळच्या मुख्य एसटी बस स्थानकावरील किंवा आगारातील अधिकृत खिडकीवर भेट देणे आवश्यक आहे. कार्ड मिळवण्यासाठी खालील कागदपत्रे सादर करावी लागतील:
- ओळख व वयाचा पुरावा (उदा. पॅन कार्ड, फोटो, संबंधित शासकीय ओळखपत्र)
- तुम्ही ज्या सवलतीसाठी पात्र आहात त्याचे अधिकृत प्रमाणपत्र (उदा. अपंगत्व प्रमाणपत्र, शाळा/कॉलेजचे बोनाफाइड सर्टिफिकेट इत्यादी).
जास्त पैसे आकारल्यास इथे करा तक्रार
तुमच्याकडे वैध एनसीएमसी कार्ड असतानाही जर एखाद्या आगारात किंवा बसमध्ये कंडक्टरने सवलत देण्यास नकार दिला किंवा जास्त पैसे आकारले, तर प्रवाशांना थेट तक्रार करता येणार आहे. प्रवाशांसाठी एसटी महामंडळाचा १८००-२२-१२२४ हा टोल-फ्री क्रमांक उपलब्ध असून त्यावर किंवा स्थानिक आगार व्यवस्थापकांकडे लेखी तक्रार नोंदवता येईल.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
13:03 24-06-2026
