Koyna Water Diverted To Mumbai: कोयना अवजल मुंबईकडे वळविण्याचा महाप्रकल्प रखडणार?; प्रचंड खर्च अन् भौगोलिक आव्हाने ठरणार अडसर

‘वॅपकॉस’कडून अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाने सर्वेक्षण सुरू; सविस्तर प्रकल्प अहवालानंतरच (DPR) अंतिम निर्णय

Koyna Water Diverted To Mumbai संदर्भात कोकण व मुंबई शहराशी संबंधित एक अत्यंत महत्त्वाची बातमी समोर येत आहे. मुंबई आणि उपनगरांची वाढती पाण्याची गरज भागवण्यासाठी कोकणातील पोफळी येथील कोयना जलविद्युत प्रकल्पातून वीजनिर्मितीनंतर बाहेर पडणारे अतिरिक्त पाणी (अवजल) थेट मुंबईकडे वळवण्याच्या महत्त्वाकांक्षी योजनेवर शासकीय स्तरावर वेगाने हालचाली सुरू आहेत. मात्र, प्रचंड आर्थिक खर्च, सह्याद्रीतील कठीण भौगोलिक परिस्थिती आणि पर्यावरणीय अडचणींमुळे हा प्रकल्प प्रत्यक्षात येण्यापूर्वीच रखडण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. पाठबंधारे विभागातील अधिकाऱ्यांनीही या शक्यतेला दुजोरा दिला आहे.

चिपळूण तालुक्यातील पोफळी येथील कोयना जलविद्युत प्रकल्पातून वीजनिर्मितीनंतर बाहेर पडणारे अतिरिक्त पाणी सध्या वाशिष्ठी नदीत सोडले जाते. हे पाणी भुयारी बोगदे आणि मोठ्या जलवाहिन्यांच्या माध्यमातून मुंबईपर्यंत नेण्याची तांत्रिक साध्यता तपासली जात आहे. यासाठी केंद्र सरकारच्या ‘वॅपकॉस लिमिटेड’ (WAPCOS) कडून अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून सर्वेक्षण सुरू आहे. या प्रकल्पासाठी लायडर सर्वेक्षण (LiDAR Survey) करण्यात येत असून, लेसर तंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने पोफळी ते मुंबईदरम्यानच्या संपूर्ण भूप्रदेशाचा त्रिमितीय नकाशा (3D Map) तयार केला जात आहे. याशिवाय प्रस्तावित बोगद्यांच्या मार्गावरील खडकांची स्थिरता तपासण्यासाठी बोरिंग चाचण्या, भूगर्भीय अभ्यास तसेच वनक्षेत्र आणि जमिनींचे सविस्तर सर्वेक्षणही सुरू आहे.

डीपीआरनंतरच (DPR) अंतिम निर्णय होणार

सध्या हा प्रकल्प प्राथमिक सर्वेक्षण आणि व्यवहार्यता अभ्यासाच्या टप्प्यात असून, ‘वॅपकॉस’कडून तयार होणाऱ्या सविस्तर प्रकल्प अहवालानंतरच (DPR) यावर अंतिम निर्णय घेतला जाणार आहे. मात्र, कोकण ते मुंबई हे शेकडो किलोमीटरचे अंतर, सह्याद्रीच्या दुर्गम डोंगररांगा, लांबलचक बोगद्यांची उभारणी आणि पाणी उंच भागातून पुढे नेण्यासाठी आवश्यक असणारी उच्च क्षमतेची पंपिंग यंत्रणा यामुळे प्रकल्पाचा खर्च प्रचंड वाढण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे आर्थिकदृष्ट्या हा प्रकल्प शासनासाठी मोठे आव्हान ठरू शकतो. हा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प प्रत्यक्षात साकारतो की कागदावरच राहतो, याकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले आहे.

दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
12:23 04-08-2026