केंद्र सरकारकडून आयात शुल्कात सवलत आणि साठा निर्बंध लागू करूनही बाजारात तेजी कायम; किरकोळ बाजारात दर ८० रुपयांवर
कोल्हापूर/मुंबई:
महाराष्ट्रात ऐन सणासुदीच्या उंबरठ्यावर साखरेच्या दराने मोठी उंची गाठली आहे. मुंबईच्या एपीएमसी घाऊक बाजारात साखरेचे दर ६५ रुपये, तर किरकोळ बाजारात तब्बल ७५ ते ८० रुपये प्रतिकिलोवर पोहोचले आहेत. गेल्या अवघ्या ५० दिवसांत किरकोळ बाजारात साखरेच्या भावात १९ टक्क्यांची भर पडली असून घाऊक बाजारात प्रतिकिलोमागे २२ रुपयांची कडाडती वाढ झाली आहे. या अनपेक्षित दरवाढीमुळे सर्वसामान्यांचे कौटुंबिक बजेट पूर्णपणे ढासळले असून आगामी काळात दर आणखी वाढण्याच्या शक्यतेने ग्राहकांची चिंता वाढली आहे.
केंद्र सरकारचे प्रयत्न अपुरे; निर्णया नंतरही तेजी कायम
भडकलेले दर नियंत्रणात आणण्यासाठी केंद्र सरकारने गुरुवारी (२० ऑगस्ट) तातडीने पावले उचलली. व्यापाऱ्यांना केवळ १५ दिवस साखरेचा साठा करण्याचे निर्बंध घालण्यात आले आहेत. याशिवाय एकात्मिक दर कोट्यांतर्गत १० लाख मेट्रिक टन कच्च्या साखरेची करमुक्त आयात ३१ ऑक्टोबरपर्यंत करण्यास मंजुरी दिली. मात्र, या निर्णयाचा बाजारावर तात्काळ सकारात्मक परिणाम दिसून आला नाही. शुक्रवारी सांगली, बुलडाणा आणि वाशिम जिल्ह्यांत उच्च प्रतीच्या साखरेचा दर ८० रुपये प्रतिकिलो होता. कोल्हापुरातही हाच दर ७५ ते ७८ रुपयांवर राहिला, तर इतर जिल्ह्यांत प्रतीनुसार ६० ते ७५ रुपयांनी विक्री सुरू आहे.
साखर दर वाढीमागील प्रमुख कारणे
साखरेच्या या तीव्र महागाईसाठी केवळ इथेनॉल निर्मितीला जबाबदार धरणे चुकीचे असल्याचे केंद्रीय ग्राहक मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे. इथेनॉलसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साखरेचे प्रमाण गेल्या काही वर्षांत घटले असून, या दरवाढीमागे खालील मुख्य कारणे आहेत:
- उत्पादनातील घट: हवामानातील बदलांमुळे ऊस पिकाला बसलेला फटका.
- मागणीत वाढ: सणासुदीच्या पार्श्वभूमीवर बाजारात अचानक वाढलेली मागणी.
- जागतिक परिणाम: जागतिक बाजारपेठेत साखरेच्या पुरवठ्यात आलेली कमतरता.
- साठेबाजी व सट्टेबाजी: काही व्यापाऱ्यांकडून झालेली साठेबाजी आणि सणांमुळे घाईघाईने झालेली खरेदी.
मिठाई आणि चहा-कॉफी महागणार
सध्या गणेशोत्सव आणि आगामी सणांसाठी मिठाई तयार करण्याचे काम जोरात सुरू आहे. साखरेचे भाव गगनाला भिडल्यामुळे मिठाई विक्रेत्यांचा उत्पादन खर्च मोठ्या प्रमाणावर वाढला आहे. हा खर्च भरून काढण्यासाठी मिठाईचे दर वाढवण्याशिवाय पर्याय नसल्याचे विक्रेत्यांचे म्हणणे आहे. यासोबतच दैनंदिन चहा आणि कॉफीच्या किमतीही वाढण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. मुंबई आणि उपनगरांमध्ये दररोज १० टनांच्या सुमारे १५० गाड्या (१,५०० टन) साखरेचा खप होतो. यावरून या महागाईचा फटका किती व्यापक आहे हे स्पष्ट होते.
ऐतिहासिक दरवाढ आणि गुळाची साथ
गुरुवारी साखरेचे घाऊक दर क्विंटलमागे ६,७०० ते ६,८०० रुपयांवर पोहोचले होते. ही आजवरच्या इतिहासातील सर्वात मोठी दरवाढ मानली जात आहे. साखरेच्या पाऊलावर पाऊल ठेवत गुळाच्या दरातही मोठी वाढ झाली आहे.
एपीएमसी बाजारात आधी ३८ ते ४० रुपये किलो असणारा गूळ आता ६५ रुपये किलो झाला आहे. गेल्या २० दिवसांत गुळात किलोमागे २५ रुपयांची वाढ झाली असून, किरकोळ बाजारात गूळदेखील साखरेप्रमाणेच ७५ ते ८० रुपये किलोने विकला जात आहे.
बाजारभाव आणि विश्लेषकांचे मत
साखरेच्या दरांचा आलेख (प्रतिकिलो):
| कालावधी | एपीएमसी घाऊक दर | किरकोळ बाजारातील दर |
| जून / १-५ ऑगस्ट | ₹ ३९ – ₹ ४० | ₹ ४९ – ₹ ५० |
| जुलै / १०-१५ ऑगस्ट | ₹ ५३ – ₹ ५४ | ₹ ६० – ₹ ६२ |
| १९-२० ऑगस्ट | ₹ ६५ – ₹ ७० | ₹ ७५ – ₹ ८० |
| २१ ऑगस्ट | ₹ ६१ – ₹ ६५ (थोडसर घसरण) | – |
शुगर मर्चंट असोसिएशनचे अध्यक्ष अशोक जैन यांनी सांगितले की, “साखर कडाडणार याची पूर्वकल्पना आम्ही केंद्र सरकारला एप्रिल आणि १० ऑगस्ट रोजी पत्राद्वारे दिली होती. सप्टेंबर आणि ऑक्टोबर महिन्यात दर स्थिर राहण्यासाठी आता सरकारी पातळीवर हालचाली सुरू आहेत.”
दुसरीकडे, ‘इंडियन शुगर अँड बायो एनर्जी मॅन्युफॅक्चरर्स असोसिएशन’ (इस्मा) ने सरकारच्या साठा निर्बंधांच्या निर्णयाचे स्वागत केले आहे. देशात साखरेचा तुटवडा नसून ही वाढ केवळ सट्टेबाजी आणि घाईच्या खरेदीमुळे झाल्याचे ‘इस्मा’ने स्पष्ट केले.
मात्र, स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचे अध्यक्ष राजू शेट्टी यांनी या तेजीवर संशय व्यक्त केला आहे. “दिवाळीपर्यंत पुरेल इतका साखरेचा साठा उपलब्ध असताना अचानक झालेली ही दरवाढ संशयास्पद आहे. याचा फायदा शेतकऱ्यांना न होता केवळ व्यापाऱ्यांनाच होईल,” असा आरोप त्यांनी केला.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
10:06 22-08-2026
