Monsoon Update Maharashtra: कोकण किनारपट्टीसह राज्याच्या अंतर्गत भागात पावसाची टक्केवारी घटली, हवामान विभागाचा अंदाज
मुंबई: Monsoon Update Maharashtra संदर्भात एक चिंताजनक माहिती समोर येत आहे. यंदा वेळेपूर्वी अंदमानात दाखल होऊन वेगाने वाटचाल करणाऱ्या मान्सूनला अचानक ब्रेक लागल्याने संपूर्ण महाराष्ट्रात पावसाचा अनपेक्षित खंड पडला आहे. मुंबई प्रादेशिक हवामान शास्त्र विभागाकडून मिळालेल्या अधिकृत आकडेवारीनुसार, १ ते १५ जून या कालावधीत देशपातळीवर पावसाचे प्रमाण तब्बल ६४ टक्के, तर महाराष्ट्र राज्यात ही तूट ६९ टक्क्यांवर पोहोचली आहे. ऐन खरिपाच्या सुरुवातीलाच पावसाने ओढ दिल्यामुळे राज्यभरातील शेती क्षेत्रावर दुबार पेरणीचे मोठे सावट निर्माण झाले असून बळीराजा चिंतेत सापडला आहे.
वातावरणातील बदलांमुळे मान्सूनची यंत्रणा कमकुवत
समुद्रात पुरेशा प्रमाणात ओलावा उपलब्ध असतानाही मान्सून का अडखळला, याचा शोध हवामान तज्ज्ञांनी घेतला आहे. वातावरणाच्या वरच्या स्तरांतील वाऱ्यांमध्ये झालेल्या प्रतिकूल बदलांमुळे मान्सूनची यंत्रणा कमकुवत झाली आहे. यामुळे ढग तयार होण्याची नैसर्गिक प्रक्रिया मंदावली असून, मान्सून वेळेत दाखल होऊनही अपेक्षित पाऊस पडत नसल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
उपग्रह चित्रांमधून ढगांची अनुपस्थिती स्पष्ट
हवामान विभागाच्या ताज्या उपग्रह चित्रांवरून (सॅटेलाईट इमेजेस) देशातील मान्सूनच्या सद्यस्थितीवर प्रकाश पडला आहे. मध्य भारत, दक्षिण भारत आणि महाराष्ट्राचा मोठा भाग सध्या तुलनेने स्वच्छ दिसत असून, मान्सून सक्रिय असल्याचे संकेत देणारे दाट ढग या भागात गायब आहेत. सद्यस्थितीला मुख्य ढगांची सक्रियता केवळ हिमालयीन प्रदेश, ईशान्य भारत आणि गंगेच्या मैदानाच्या उत्तरेकडील भागातच केंद्रित आहे. अत्यंत महत्त्वाची बाब म्हणजे, अरबी समुद्रातून राज्याकडे येणारे मान्सूनचे ढगही कमकुवत आणि तुटक स्वरूपात दिसत आहेत.
४ ते १५ जून दरम्यान पावसाची आकडेवारी
राज्यात जूनच्या पूर्वार्धात झालेल्या पावसाची अधिकृत सांख्यिकी खालीलप्रमाणे आहे:
- नियतकालिक सरासरी पाऊस: ५३.७ मिमी
- प्रत्यक्ष झालेला पाऊस: १९.२ मिमी
जिल्हावार पावसाचे वास्तव: कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्राला मोठा फटका
राज्यातील १ ते १५ जून दरम्यानच्या जिल्हावार पावसाच्या आकडेवारीवरून भीषण टंचाई समोर आली आहे. यामध्ये उत्तर महाराष्ट्रातील नंदुरबार (-१००%) आणि धुळे (-१००%) या जिल्ह्यांमध्ये पावसाने पूर्णपणे दांडी मारली आहे.
दुसरीकडे, कोकण विभागातील ठाणे (-९९%), रायगड (-९६%), रत्नागिरी (-७२%), मुंबई उपनगर (-९३%) आणि मुंबई शहर (-९८%) या भागात अल्प पाऊस नोंदवला गेला आहे. पश्चिम महाराष्ट्र आणि विदर्भातील पुणे (-८१%), सातारा (-८४%), कोल्हापूर (-७०%), नाशिक (-८०%), छत्रपती संभाजीनगर (-८३%), अकोला (-७४%), अमरावती (-६७%) आणि नागपूर (-४५%) या जिल्ह्यांतही मोठी तूट आहे. जळगाव जिल्ह्यात काहीशी कमी म्हणजेच -२३% तूट आहे.
मराठवाडा आणि उर्वरित भागात बीड (-५०%), लातूर (-३३%), धाराशिव (-३०%), नांदेड (-५२%), परभणी (-४६%), हिंगोली (-५७%) आणि सांगली (-४२%) या जिल्ह्यांचा समावेश तुटीच्या पावसामध्ये झाला आहे.
२० जूननंतर कोकण किनारपट्टीवरून मान्सून पुन्हा जोर धरणार
राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी आणि नागरिकांसाठी दिलासादायक बातमी म्हणजे हा मान्सूनचा केवळ तात्पुरता विराम आहे. हवामान खात्याने दिलेल्या अंदाजानुसार, १८ ते २० जून दरम्यान दक्षिण कोकण किनारपट्टीवरून मान्सून पुन्हा जोर धरण्यास सुरुवात करेल. त्यामुळे राज्यात दमदार आणि चांगला पाऊस २० जूननंतरच सक्रिय होण्याची शक्यता आहे. विशेषतः २२ ते २९ जून या आठवड्यात महाराष्ट्राच्या पश्चिम किनारपट्टीवर (कोकण) आणि राज्याच्या अंतर्गत भागात पावसाचा जोर लक्षणीय वाढणार असल्याने जूनच्या अखेरीस महाराष्ट्राला मोठा दिलासा मिळण्याची चिन्हे आहेत.
“राज्यात २० ते २२ जूननंतर मान्सून सक्रीय होईल. पावसाचे ढग तयार होत नसून, हवामानात अनुकुल बदल झाल्यास पावसाची शक्यता आहे.” — विक्रम सिंग, प्रमुख, मुंबई प्रादेशिक हवामान शास्त्र विभाग
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
10:30 16-06-2026
