नवी दिल्ली:
यंदा देशात मान्सूनच्या प्रवासाला मोठा ब्रेक लागला असून मान्सूनच्या आगमनास विलंब झाला आहे. भारतीय हवामान विभागाने (IMD) दिलेल्या ताज्या माहितीनुसार, श्रीलंकेच्या परिसरातील कमी दाबाचे क्षेत्र आणि वादळी वाऱ्यांमुळे मान्सून गेल्या पाच दिवसांपासून केरळच्या किनारपट्टीपासून ३०-३५ किलोमीटर अंतरावर अडकून पडला आहे. चिंताजनक बाब म्हणजे पुढील दोन ते तीन दिवसांत त्याची पुढील वाटचाल होण्याची शक्यता अत्यंत कमी आहे.
१० दिवस उशिराने होणार मान्सूनचे आगमन; ‘या’ राज्यांत उन्हाचा कहर!
मान्सून केरळच्या किनारपट्टीवर पोहोचण्याची सर्वसाधारण आणि नियमित तारीख १ जून असते. यापूर्वी, हवामान विभागाने २६ मे पर्यंत मान्सून केरळात दाखल होईल असा अंदाज वर्तवला होता. मात्र, नव्या संकटामुळे तो आता सात दिवस उशिरा केरळच्या किनारपट्टीवर पोहोचेल. म्हणजेच, मान्सून पूर्वीच्या अंदाजापेक्षा सुमारे १० दिवसांनी उशिरा देशात दाखल होईल.
भीषण उष्णतेची लाट (Heatwave Alert):
मान्सून लांबल्यामुळे जून आणि जुलै महिन्यात देशातील खालील राज्यांमध्ये तीव्र उष्णतेची लाट येण्याची शक्यता आहे:
- उत्तर प्रदेश, हरियाणा, पंजाब, बिहार, ओडिशा, छत्तीसगड, गुजरात आणि आंध्र प्रदेश.
- या काळात या राज्यांमध्ये तापमान साधारणपणे ३०-३५ अंश सेल्सिअसच्या आसपास असते. मात्र, यंदा ते ३ अंशांनी जास्त राहण्याचा अंदाज आहे.
यावर्षी पर्जन्यमान १० टक्के कमी; ८७ ऐवजी फक्त ७८ सेमी पावसाचा अंदाज
हवामान विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, यंदा देशातील पावसाच्या प्रमाणात मोठी घट पाहायला मिळणार आहे.
- नवा अंदाज: यावर्षी देशात सरासरी ७८ सेंटिमीटर पावसाचा अंदाज आहे. हे सामान्य प्रमाणापेक्षा सुमारे १० टक्के कमी आहे.
- यापूर्वी १३ एप्रिल रोजी ८० सेंटिमीटर पावसाचा अंदाज वर्तवण्यात आला होता, ज्यात आता आणखी घट झाली आहे.
- उल्लेखनीय म्हणजे, १९७१-२०२० च्या दीर्घकालीन आकडेवारीनुसार, भारतातील सरासरी पर्जन्यमान ८७ सेंटीमीटर मानले जाते, ज्याच्या तुलनेत यंदा खूपच कमी पाऊस पडणार आहे.
जून महिन्यात कुठे कमी अन् कुठे सामान्य पाऊस?
- कमी पावसाची राज्ये: जून महिन्यात मध्य प्रदेश, उत्तर प्रदेश, बिहार आणि झारखंडमध्ये सामान्यपेक्षा कमी पाऊस पडेल.
- सामान्य पावसाची राज्ये: महाराष्ट्र, राजस्थान आणि गुजरातच्या काही भागांसाठी सामान्य पावसाचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे. या प्रदेशातील शेती मोठ्या प्रमाणावर मान्सूनवर अवलंबून असल्याने शेतकऱ्यांचे लक्ष पावसाकडे लागले आहे.
कमी पाऊस आणि विलंबाचा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर होणारा ५ मोठा परिणाम:
१. शेतीवरील संकट: कमी पावसामुळे खरीप हंगामातील पेरणी, पीक उत्पादन आणि एकूणच शेतीवर विपरीत परिणाम होईल, ज्यामुळे शेतकऱ्यांचा खर्च आणि जोखीम दोन्ही वाढतील. २. महागाई वाढणार: पाऊस कमी झाल्यास शेती उत्पादन घटू शकते, ज्यामुळे बाजारातील पुरवठ्यावर परिणाम होऊन भाजीपाला व कडधान्यांसह अन्नपदार्थांच्या किमती गगनाला भिडू शकतात. ३. ग्रामीण बाजारात मंदी: गावांमध्ये शेतकऱ्यांचे उत्पन्न कमी होऊ शकते, ज्यामुळे ग्रामीण बाजारातील खरेदी क्षमता, खर्च आणि वस्तूंची मागणी या दोन्हींवर परिणाम होईल. ४. वाहन विक्री घटणार: ग्रामीण भागातील मागणीत घट झाल्यामुळे ट्रॅक्टर आणि दुचाकींसारख्या वाहनांच्या विक्रीला मोठा फटका बसण्याची शक्यता आहे. ५. पाणी टंचाईचा धोका: पाऊस कमी राहिल्यास, देशातील प्रमुख धरणे आणि जलाशयांमधील पाण्याची पातळी सामान्यपेक्षा कमी राहू शकते, ज्यामुळे पिण्याच्या आणि सिंचनाच्या पाण्याची टंचाई निर्माण होईल.
बातमीचे ठळक मुद्दे (Quick Highlights):
- ब्रेकिंग: मान्सून केरळच्या वेशीवर अडकला; आगमनाला १० दिवसांचा उशीर होणार.
- कारण: श्रीलंकेवरील कमी दाबाचे क्षेत्र आणि वादळी वाऱ्यांमुळे मान्सूनचा प्रवास रोखला.
- चिंता: यंदा देशात सामान्यपेक्षा १०% कमी म्हणजेच ७८ सेमी पावसाचा अंदाज.
- तापमान वाढ: उत्तर प्रदेश, बिहार, पंजाब, गुजरातसह ८ राज्यांत तापमान ३ अंशांनी वाढणार.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
11:38 30-05-2026
