केंद्र सरकारकडून व्यापाऱ्यांवर साठा मर्यादा लागू
नवी दिल्ली / मुंबई:
सणासुदीचा काळ तोंडावर असतानाच साखरेच्या दरात अचानक झालेल्या वाढीमुळे सर्वसामान्य ग्राहकांच्या खिशाला मोठी झळ बसत आहे. बाजारात साखरेचे दर प्रति किलो ७० ते ८० रुपयांपर्यंत पोहोचल्याच्या चर्चांनंतर केंद्र सरकारने यावर स्पष्टीकरण दिले आहे. सरकारच्या आकडेवारीनुसार, २० जुलै रोजी साखरेचा सरासरी दर ४८.१८ रुपये प्रति किलो होता, तो २० ऑगस्टपर्यंत ५५.७० रुपयांवर गेला आहे.
इथेनॉल निर्मिती हे दर वाढण्याचे कारण नाही
साखरेच्या भाववाढीमागे इथेनॉल निर्मिती हे प्रमुख कारण असल्याचा दावा सरकारने फेटाळून लावला आहे. इथेनॉलसाठी वळवल्या जाणाऱ्या साखरेचा वाटा २०२२-२३ मधील १२ टक्क्यांवरून २०२५-२६ मध्ये ९ टक्क्यांपर्यंत खाली आला आहे. तसेच सध्या देशात सुमारे पाऊण भाग इथेनॉल हे मक्यापासून (धान्य) बनवले जात आहे.
साखर महाग होण्याची मुख्य कारणे
- उत्पादनात घट: हवामान बदलामुळे ऊस पिकाला ‘लाल कुजवा’ (Red Rot) आणि ‘खोडकिडा’ (Top Borer) या रोगांचा फटका बसला आहे. अतिवृष्टीमुळे पिकांचे नुकसान झाल्याने यंदा उत्पादन ३४.३ दशलक्ष टनांऐवजी ३०.६ दशलक्ष टनांपर्यंतच मर्यादित राहण्याचा अंदाज आहे.
- सणासुदीची मागणी व साठेबाजी: गणेशोत्सव व आगामी सणांमुळे साखरेची मागणी वाढली असून, काही व्यापारी व कारखानदारांकडून कृत्रिम टंचाई निर्माण करण्यासाठी साठेबाजी केली जात आहे.
- जागतिक पातळीवर तुटवडा: २०२६-२७ मध्ये जगभरात ३.३ दशलक्ष टन साखरेचा तुटवडा भासण्याची शक्यता आहे. यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात साखरेचे दर अवघ्या दोन महिन्यांत १६ टक्क्यांनी वाढून ५५२ डॉलर प्रति टनावर पोहोचले आहेत.
केंद्र सरकारचे महत्त्वाचे निर्णय व उपाययोजना
१. साठ्यावर निर्बंध: साठेबाजी रोखण्यासाठी व्यापाऱ्यांवर ४०० टनांच्या साठ्याची अट १ ऑगस्ट ते ३० नोव्हेंबर २०२६ पर्यंत लागू करण्यात आली आहे. १ सप्टेंबरपासून मोठ्या ग्राहकांना १५ दिवसांपेक्षा जास्त साठा ठेवता येणार नाही. २. साखर कारखान्यांचे सर्वेक्षण: केंद्र व राज्य सरकारची संयुक्त पथके साखर कारखान्यांना भेटी देऊन प्रत्यक्षात साठ्याची पाहणी करत आहेत. ३. शुल्कमुक्त आयात: देशांतर्गत पुरवठा सुरळीत करण्यासाठी १० लाख टन कच्च्या साखरेच्या शुल्कमुक्त (Duty-Free) आयातीला मंजुरी देण्यात आली आहे. ४. लवकर गाळप सुरू करण्याचे निर्देश: साखर कारखान्यांना १५ ऑक्टोबरपासूनच गाळप हंगाम सुरू करण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.
या सर्व उपाययोजनांमुळे सणासुदीच्या काळात साखरेची टंचाई भासणार नाही आणि दरांवरील दबाव कमी होईल, असा विश्वास सरकारने व्यक्त केला आहे.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
14:45 22-08-2026
