मुंबई/रत्नागिरी:
महाराष्ट्रातील पारंपरिक शेतीला फळबाग लागवडीची जोड देत राज्यातील शेतकऱ्यांनी आंबा उत्पादनात (Mango Production) जागतिक पातळीवर मोठी झेप घेतली आहे. महाराष्ट्राच्या आंब्याने आपली ओळख आता आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत अधिक मजबूत केली असून, गेल्या तीन वर्षांत राज्यातून तब्बल ६७ हजार २५२ मेट्रिक टन आंब्याची निर्यात (Mango Export) झाली आहे. राज्याच्या कृषी आयुक्तालयाच्या दप्तरी या विक्रमी निर्यातीची नोंद झाली आहे.
कोकणासह आता विदर्भातही आंबा बागायतीची धूम
महाराष्ट्रातील कोकण पट्टा (Konkan Belt) हा प्रामुख्याने जागतिक कीर्तीच्या हापूस आंबा उत्पादनासाठी प्रसिद्ध आहे. मात्र, आता हा ट्रेंड बदलत असून वाशिमसह विदर्भातील अनेक शेतकरी देखील मोठ्या प्रमाणावर आंबा बागायतीकडे वळत आहेत. राज्यातील वेगवेगळ्या भागांत आंब्याच्या विविध जातींची लागवड कमालीची वाढत आहे. पारंपरिक पिकांच्या तुलनेत आंबा हे दीर्घकालीन आणि हमखास उत्पन्न देणारे नगदी पीक म्हणून शेतकऱ्यांच्या पसंतीस उतरत आहे.
जागतिक ग्राहकांच्या पसंतीस उतरल्या ‘या’ जाती
राज्यातील दर्जेदार उत्पादन, आधुनिक प्रक्रिया आणि आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे पॅकिंग यामुळे महाराष्ट्राचा आंबा जागतिक ग्राहकांना भुरळ घालत आहे. देशांतर्गत बाजारपेठेसह परदेशातून खालील जातींच्या आंब्याला सर्वाधिक मागणी आहे:
- हापूस (Alphonso)
- केसर (Kesar)
- पायरी (Pairi)
- लंगडा (Langra)
- तोतापुरी (Totapuri)
गेल्या ३ वर्षांतील आंबा निर्यातीची अधिकृत आकडेवारी:
कृषी आयुक्तालयाच्या आकडेवारीनुसार, गेल्या तीन आर्थिक वर्षांत झालेली आंबा निर्यात (मेट्रिक टन मध्ये) खालीलप्रमाणे आहे:
| आर्थिक वर्ष | एकूण आंबा निर्यात (मे. टन) |
|---|---|
| २०२३-२४ | २५,२०३ |
| २०२४-२५ | २१,८७६ |
| २०२५-२६ | २०,१७३ |
| एकूण निर्यात | ६७,२५२ |
आंतरपिकाच्या (Intercropping) माध्यमातून शेतकऱ्यांना दुहेरी उत्पन्न
आंबा लागवडीचा आणखी एक मोठा फायदा म्हणजे शेतकऱ्यांना याद्वारे दुहेरी उत्पन्न मिळवता येत आहे. आंब्याच्या दोन झाडांमधील मोकळ्या जागेत शेतकरी उत्तम नियोजन करून आंतरपिके घेत आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने:
- तूर, हरभरा आणि सोयाबीन सारखी कडधान्ये व नगदी पिके.
- भाजीपाला आणि इतर हंगामी पिकांचा समावेश आहे.
कृषी क्षेत्रातील या बदलत्या आणि आधुनिक प्रवाहात फळबागा आता शेतकऱ्यांसाठी आर्थिक स्थैर्याचा मोठा आधार ठरत आहेत. आंबा उत्पादन आणि परदेशातील वाढत्या निर्यातीमुळे महाराष्ट्राच्या ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला (Rural Economy) मोठी चालना मिळत आहे.
बातमीचे ठळक मुद्दे (Quick Highlights):
- ग्लोबल ब्रँड: महाराष्ट्रातून ३ वर्षांत ६७,२५२ मेट्रिक टन आंब्याची परदेशात विक्रमी निर्यात.
- बदलते चित्र: कोकणासोबतच वाशिम आणि विदर्भातील शेतकरी आंबा लागवडीत अग्रेसर.
- दुहेरी नफा: आंबा बागेत तूर, सोयाबीन, हरभरा आणि भाजीपाल्याचे यशस्वी आंतरपीक.
- आर्थिक बळ: परकीय चलनामुळे ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांचे आर्थिक जीवनमान उंचावले.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
16:40 03-06-2026
