‘बालभारती’चा महत्त्वपूर्ण निर्णय; नव्या अभ्यासक्रमाच्या पाठ्यपुस्तकात बोलीभाषांना मानाचे स्थान
कणकवली: महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक निर्मिती आणि अभ्यासक्रम संशोधन मंडळाने (बालभारती) राज्यातील बोलीभाषांच्या संवर्धनासाठी एक ऐतिहासिक पाऊल उचलले आहे. ‘Malvani Language in Balbharati’ अंतर्गत शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ पासून इयत्ता सहावीच्या मराठी विषयाच्या नव्या पाठ्यपुस्तकात कोकणची शान असलेल्या ‘मालवणी’ आणि विदर्भातील ‘वऱ्हाडी’ या बोलीभाषांचा समावेश करण्यात आला आहे. नव्या अभ्यासक्रमानुसार तयार झालेली ही पाठ्यपुस्तके १५ जूनपासून सुरू होणाऱ्या नवीन शैक्षणिक वर्षात विद्यार्थ्यांना अभ्यासायला मिळणार आहेत.
नव्या अभ्यासक्रमाची पुस्तके यंदा लागू होणार
बालभारतीच्या वतीने आगामी शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ साठी इयत्ता दुसरी, तिसरी, चौथी आणि सहावी या इयत्तांची नवी पाठ्यपुस्तके तयार करण्यात आली आहेत. येत्या १५ जूनपासून राज्यातील सर्व शाळांचे नवे शैक्षणिक वर्ष सुरू होत असल्याने, या चारही इयत्तांच्या विद्यार्थ्यांना नव्या रचनेवर आधारित अभ्यासक्रमाची पुस्तके दिली जाणार आहेत. यामध्ये सहावीच्या पुस्तकातील बोलीभाषांचा समावेश सर्वाधिक लक्षवेधी ठरला आहे.
जुन्या संकल्पनेला मिळालेल्या यशाचा पुढचा टप्पा
पाठ्यपुस्तकातील बोलीभाषांच्या समावेशाबाबत बालभारतीच्या मराठी विषयाच्या विशेषाधिकारी सविता वायाळ यांनी सविस्तर माहिती दिली आहे. त्यांच्या सांगण्यानुसार, “जुन्या अभ्यासक्रमानुसार पहिली ते दहावीच्या पाठ्यपुस्तकांमध्ये बोलीभाषांतील कविता व पाठांचा काही प्रमाणात समावेश होता. या संकल्पनेला शिक्षक, अभ्यासक आणि तज्ज्ञांकडून अत्यंत उत्तम प्रतिसाद मिळाला. याच यशामुळे प्रभावित होऊन, नव्या अभ्यासक्रमानुसार तयार केलेल्या पाठ्यपुस्तकांमध्येही राज्यातील प्रमुख बोलीभाषांना अधिक व्यापक स्थान देण्याचा निर्णय घेण्यात आला.”
मालवणी आणि वऱ्हाडी बोलींचे पाठ्यपुस्तकात स्वरूप
इयत्ता सहावीच्या नव्या पाठ्यपुस्तकात मालवणी आणि वऱ्हाडी बोलीभाषा समाविष्ट करताना त्या केवळ वरवरच्या ठेवलेल्या नाहीत. विद्यार्थ्यांमधील भाषिक आकलन वाढावे यासाठी या दोन्ही बोलीभाषांमधील प्रत्येकी एक उतारा आणि संबंधित लेखकांचा परिचय वैशिष्ट्यपूर्ण रीतीने देण्यात आला आहे. यामुळे महाराष्ट्राच्या विविध प्रांतांतील संस्कृती आणि भाषेची समृद्धी विद्यार्थ्यांना शालेय वयातच समजणे सोपे होणार आहे.
पुढील वर्षाचे नियोजन: अकरावी-बारावीचाही विचार सुरू
नव्या अभ्यासक्रमाच्या धोरणानुसार, पुढील शैक्षणिक वर्षात म्हणजे २०२७ मध्ये इयत्ता पाचवी, सातवी, नववी आणि अकरावी या इयत्तांची नवीन पाठ्यपुस्तके बाजारात येणार आहेत. विशेष म्हणजे, केवळ प्राथमिक आणि माध्यमिक स्तरावरच नव्हे, तर अकरावी आणि बारावीच्या उच्च माध्यमिक स्तरावरील पाठ्यपुस्तकांमध्येही बोलीभाषांचा विस्तार करण्याबाबत सध्या बालभारतीच्या पातळीवर गांभीर्याने विचार सुरू आहे.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
16:00 10-06-2026
