आंतरराष्ट्रीय कायदा आणि मानवाधिकारांसाठी केलेल्या उल्लेखनीय कार्याचा गौरव; फ्रान्सच्या हेन्री बी. कागन व जपानच्या केन्सो सोई यांना रसायनशास्त्राचा नोबेल
Nobel Peace Prize 2026 ची घोषणा करण्यात आली असून यंदाचा अत्यंत प्रतिष्ठेचा मानला जाणारा शांततेचा नोबेल पुरस्कार मूळ भारतीय वंशाच्या आणि दक्षिण आफ्रिकेतील मानवाधिकार कार्यकर्त्या नवनेथम ‘नवी पिल्लई’ (Navanethem ‘Navi’ Pillay) यांना जाहीर झाला आहे. आंतरराष्ट्रीय कायद्याला प्रोत्साहन देणे आणि जगभरात शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी केलेल्या भरीव योगदानाबद्दल नोबेल समितीने त्यांच्या नावाची घोषणा केली आहे.
यंदाच्या शांततेच्या नोबेल पुरस्कारासाठी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांचे नाव जोरदार चर्चेत होते आणि त्यांनी स्वतःही या पुरस्कारावर दावा केला होता. मात्र, यंदाही ट्रम्प हे या शर्यतीतून बाहेर पडले आहेत. त्यांच्याव्यतिरिक्त पोप लिओ, इंटरनॅशनल क्रिमिनल कोर्ट आणि फिलिस्तीनी क्षेत्रातील विशेष प्रतिनिधी हे देखील प्रमुख दावेदार मानले जात होते. ट्रम्प यांनी पुरस्काराच्या घोषणेनंतर निवड समितीच्या निर्णयावर आक्षेप नोंदवला आहे.
नवी पिल्लई यांची उल्लेखनीय कारकीर्द:
- जन्म व वकिली: १९४१ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेत जन्मलेल्या नवी पिल्लई या १९६७ मध्ये तेथील प्रांतात वकिली करणाऱ्या पहिल्या महिलांपैकी एक ठरल्या.
- वर्णभेदाविरोधात लढा: दक्षिण आफ्रिकेतील वर्णभेदाच्या काळात त्यांनी कार्यकर्त्यांची बाजू मांडत कैद्यांवरील अत्याचारांना वाचा फोडली.
- न्यायाधिकरण व न्यायालयात कार्य: १९९५ मध्ये रवांडा आंतरराष्ट्रीय फौजदारी न्यायाधिकरणात न्यायाधीश आणि १९९९ ते २००३ दरम्यान अध्यक्षपद भूषवले. २००३ मध्ये त्या आंतरराष्ट्रीय फौजदारी न्यायालयात न्यायाधीश म्हणून निवडल्या गेल्या.
- यूएन मानवाधिकार उच्चायुक्त: २००८ ते २०१४ या कालावधीत त्यांनी संयुक्त राष्ट्रांच्या (UN) मानवाधिकार उच्चायुक्त म्हणून जबाबदारी सांभाळली.
रसायनशास्त्रातील नोबेल जाहीर: दुसरीकडे, रसायनशास्त्रातील नोबेल पुरस्काराचीही घोषणा करण्यात आली आहे. यंदाचा रसायनशास्त्रातील नोबेल फ्रान्सचे शास्त्रज्ञ हेन्री बी. कागन (Henri B. Kagan) आणि जपानचे शास्त्रज्ञ केन्सो सोई (Kenso Soai) यांना संयुक्तपणे जाहीर झाला आहे. ‘नॉन लिनियर इफेक्ट्स’ आणि ‘स्व-उत्प्रेरण’ (Self-catalysis) या क्षेत्रातील त्यांच्या क्रांतिकारी संशोधनासाठी रॉयल स्वीडिश अकादमी ऑफ सायन्सेसने त्यांना या सर्वोच्च बहुमानाने सन्मानित केले आहे.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
03:51 09-10-2026
